fbpx
Güncel

Radyocerrahi ile Neştersiz Beyin Ameliyatı

Her yıl, on binlerce insan gelişmiş teknoloji sayesinde tek bir kesik olmadan beyin ameliyatı oluyor. Neşter yok, ameliyat masası yok ve hasta kan kaybetmiyor. Bunun yerine, beynin içindeki kesin bir hedefe görünmez ışık demetleri yayan bir teknolojik makine kullanılıyor. Hyunsoo Joshua No, böyle bir tedavinin tam olarak nasıl çalıştığını ve hedef aldığı tümörlere ne yapacağını açıklayarak bu gibi soruların cevabını elde etmeye çalışıyor.

Radyocerrahi
Radyocerrahi

Bu tedaviye stereotaktik radyocerrahi(SRS) deniyor ve tedavide kullanılan ışınlara radyasyon ışınları ismi veriliyor. Görevleri kötü huylu hücreleri yavaş yavaş temizleyerek tümörleri yok etmek.

Tüm dünyada yaygın bir şekilde kullanılan Lineer akseleratör (LINAC) makineleri, foton yüksek enerjili X-ışını göndererek çalışıyor. Lineer akseleratör, büyük tümörlerde tek seferde veya fraksiyonel stereotaktik radyoterapid adı verilen yöntemle birden fazla seferde SRS’yi uyguluyor. Birçok üretici, Truebeam STx ve buna benzer markalar altında bu makineyi üretiyor.

Linear Akseleratörün Kullanıldığı Radyocerrahi

Lineer akseleratör (LINAC) SRS dört kısımdan oluşur;

  1. Baş çerçevesinin takılması,
  2. Görüntüleme,
  3. Bilgisayarlı destekli doz planlaması,
  4. Radyasyonun verilmesi.

Hastalar için süreç, kafatasının üç boyutlu bir haritasını üreten BT taraması ile başlıyor. Bu, içindeki tümörün tam olarak yerini, boyutunu ve şeklini ortaya çıkarıyor. CT taramaları, farklı dokuların yoğunluklarını gösteren “Hounsfield birimleri” adı verilen hesaplamaya da yardımcı oluyor. Doktorlar ayrıca, bir tümörün şeklini ve yerini daha iyi özetlemeye yardımcı olmak için yumuşak dokunun daha ince görüntülerini üreten manyetik rezonans görüntüleme veya MRG’yi de tercih ediyor.

Tam konumunu ve boyutunu haritalamak, tümörleri tedavi etmek için gereken yüksek radyasyon dozları nedeniyle çok önemli. Radyocerrahi, çoklu kirişlerin kullanımına bağlı olarak çalışıyor. Ancak, parlak ve kaçınılmaz bir spot ışığı oluşturmak için aynı noktada birleşen birkaç sahne ışığı gibi, kombine edildiğinde, radyasyon ışınları topluca tümörleri yok etmek için yeterli gücü üretebiliyor.

Radyocerrahi
Radyocerrahi Beyin Tümörü

Doktorların beyindeki tümörleri hedef almasına ve çevredeki sağlıklı dokuları nispeten zarar görmeden bırakmasına izin vermenin yanı sıra, birden fazla ışın kullanmak da doktorlara esneklik kazandırıyor. Hedefe ulaşmak ve her ışın içindeki yoğunluğu gerektiği gibi ayarlamak için beyin dokusundan en iyi açıları ve rotaları optimize edebiliyor. Bu durum beyindeki kritik yapıların korunmasına yardımcı oluyor.

Bu Yaklaşım Tümörlere Tam Olarak Ne Yapıyor?

Birden fazla radyasyon ışını, kanserli hücrelerin kütlesine çarpmak için kesiştiğinde, Birleşik kuvvetleri esas olarak hücrelerin DNA’sını keser ve hücrelerin yapısında bozulmaya neden olur. Zamanla, bu süreç tüm tümörü yok etmeye başlar. Dolaylı olarak, ışınlar DNA’yı hemen çevreleyen alana da zarar verir ve serbest radikaller olarak adlandırılan kararsız parçacıklar oluşturur. Bu, tümörün yanı sıra yakın çevrede bulunan bazı sağlıklı hücreler için uygun olmayan tehlikeli bir mikro çevre oluşturur. Kanser olmayan dokulara zarar verme riski, radyasyon ışınının kapsamını tümörün tam şekline mümkün olduğunca yakın tutarak azalır.

Radyocerrahi Tedavisinden Sonra Ne Olur?

Radyocerrahi tedavisi tümör hücrelerini yok ettikten sonra, vücudun doğal temizleme mekanizması devreye giriyor. Bağışıklık sistemi, ölü hücrelerin kabuklarını vücuttan atmak için hızla süpürürken, diğer hücreler ise yara dokusuna dönüşüyor.

Yeniliklerine rağmen, radyocerrahi her zaman tüm beyin kanseri tedavileri için birincil seçim değil. Radyasyon ayrıca kümülatif bir etkiye de sahip. Bu da daha önceki dozların daha sonra verilenlerle örtüşebileceği anlamına geliyor. Bu nedenle, tekrarlayan tümörleri olan hastalar gelecekteki radyocerrahi tedavilerinde kısıtlamalara sahip olabilir.

Ancak bu dezavantajlar bazı çok daha büyük faydalara karşı tartılır. Çeşitli beyin tümörleri için, radyocerrahi, kanserli hücreleri yok etmede geleneksel beyin ameliyatı kadar başarılı olduğu ifade ediliyor. Menenjiyom adı verilen tümörlerde, hasta radyocerrahi geçirdiğinde nüksün eşit veya daha düşük olduğu tespit edilebiliyor.

Radyocerrahi
Radyocerrahi Beyin

Beyin tümörleri bu tür tedavi için tek hedef değil. Yöntemin diğer yandan akciğer, karaciğer ve pankreas tümörleri üzerinde kullanılması söz konusu. Bu arada, doktorlar Parkinson hastalığı, epilepsi ve obsesif kompulsif bozukluk gibi durumları tedavi etmek için kullanmayı deniyor. Kanser teşhisi sırasında ağrı yıkıcı olabilir, ancak bu non-invaziv prosedürlerdeki ilerlemeler daha nazik bir tedavi için bir yol açıyor.

Daha fazla güncel gelişmelerden haberdar olmak için Teknotomy Güncel sayfasını ziyaret edebilirsiniz. Haftalık bültenimize hemen kayıt olarak detaylı hazırlanan Teknotomy Dosya haberlerinin emailinize ulaşmasını sağlayabilirsiniz.

Kaynak
Performing brain surgery without a scalpel

Furkan Köprülü

Oyun oynamayı ve teknoloji hakkında bir şeyler öğrenmeyi seven biri.

İlişkili Makaleler

Bir cevap yazın

Başa dön tuşu

Tek Tık Haber Platformu

Teknotomy Haber Bültenine Üye Olmak İstermisiniz?